eParticipatie Deel II: Onderzoek succesfactoren
Wat maakt eParticipatie een succes? Merge Media heeft onderzoek gedaan naar de succesfactoren. Aan de hand van geslaagde eParticipatie initiatieven is gekeken of ze gemeenschappelijke factoren hebben die hen succesvol maken.
Participatie is niet iets wat vanzelf plaatsvindt. Vaak is de interesse van burgers er wel, maar weten deze niet goed waar of wanneer te deelnemen. Daarom is het belangrijk burgers te activeren om online te participeren. Een aantal vaste thema’s of onderwerpen vaststellen maakt het reageren laagdrempelig. Maar er zijn nog meer succesfactoren.
Aan de hand van de observatie, het analyseren van de initiatieven en de gevonden verbeterpunten zijn er zeven succesfactoren vastgesteld; factoren die bepalen of een initiatief succesvol is of niet:
- Eenvoudig te bedienen
- Activeren van burgers
- Informeren van burgers
- Aandragen van onderwerpen/thema’s
- Relevantie voor de burger/gemene deler
- Mate van invloed/resultaat dat participatie teweegbrengt
- Organisatie
Eenvoudig te bedienen
Een eerste succesfactor waarover alle succesvolle eParticipatie initiatieven beschikken, is dat ze eenvoudig te bedienen zijn. Digitaal participeren gaat al een stapje verder dan ‘normaal’ participeren. Als het aanmelden of het ideeën toevoegen ingewikkeld wordt gemaakt, kan dit ervoor zorgen dat mensen afhaken.
Activeren van burgers
Bij de succesvolle initiatieven gebeurt het activeren op de site van het initiatief zelf. Burgers worden hier aangespoord om een idee of initiatief in te dienen (www.wijbouweneenwijk.nl), om een bericht over hun buurt in te dienen (www.buurtlink.nl) of een klacht over hun buurt in te dienen (www.verbeterdebuurt.nl). Een andere manier van activeren is burgers van te voren mobiliseren. De meeste succesvolle initiatieven hebben bijvoorbeeld nieuwsberichten uitgebracht in kranten en tv of mensen persoonlijk benaderd.
Informeren van burgers
Alle succesvolle eParticipatie initiatieven informeren op een duidelijke manier de burgers over het initiatief. Bij sommige succesvolle initiatieven is deze informatie uitgebreider dan bij anderen, maar feit blijft dat elk van deze initiatieven informatie biedt aan de participerende burger. Deze factor ontbreekt bij veel minder succesvolle initiatieven.
Aandragen van onderwerp/thema’s
Het verlaagt de drempel als het initiatief onderwerpen of een thema aandraagt, waarover burgers een mening kunnen geven of participatie initiatieven over kunnen indienen.
Relevantie voor de burger
Relevantie voor de burger is een belangrijke succesfactor. Niet elk participatie initiatief heeft relevantie voor elke burger. De initiatieven die relevant zijn voor een bepaalde groep burgers zijn succesvoller gebleken.
Mate van invloed/resultaat dat participatie teweegbrengt
Een verbeterpunt van eParticipatie is het gebrek aan publicatie van resultaten. Bij de succesvolle initiatieven is het duidelijk wat de mate van invloed is. Dit hoeven geen grootse resultaten te zijn, als mensen maar weten wat voor invloed hun bijdrage heeft of wat er met hun bijdrage wordt gedaan. Zo is het bij www.verbeterdebuurt.nl duidelijk dat problemen worden doorgespeeld naar de gemeente en worden opgeloste problemen gepubliceerd.
Organisatie
Bij eParticipatie is het belangrijk dat er draagvlak is binnen de organisatie en dat men de processen die hierbij komen kijken zo goed mogelijk probeert te organiseren. Ambtenaren dienen genoeg e-skills te bezitten en enthousiast zijn over eParticipatie.
Hoewel er dus ontzettend veel over eParticipatie te lezen en te vinden is, blijft sommige informatie in gebreke en wordt hier geen aandacht aan besteed. Ook wordt internet vaak niet om de juiste redenen ingezet.
In het algemeen bekeken wordt eParticipatie nog niet optimaal benut. Er wordt teveel gefocust op het ‘moeten’ implementeren van eParticipatie, in plaats van eParticipatie implementeren omdat het een handige, snelle, efficiënte en vooral leuke manier is om burgers te betrekken bij gemeente- en overheidsbeleid. De succesvolle eParticipatie initiatieven zijn de goede weg ingeslagen door zich te richten op de burger, maar ook voor deze initiatieven geldt dat het internet nog niet optimaal benut wordt. Het internet biedt veel creatieve mogelijkheden om eParticipatie op een andere manier uit te voeren.
Voor de gemeente en overheid liggen er op het gebied van eParticipatie nog veel mogelijkheden die nog niet benut worden. Gemeenten kunnen leren van elkaars projecten en initiatieven, maar dan moet de men de toegevoegde waarde van burgerparticipatie gaan inzien en de rol die internet daarbij kan spelen.
